সেমসি আহমেদ পাশা সেমসি পাশা নামেও পরিচিত; (জন্ম ১৫৯২ এবং মৃত্যু ২৮ এপ্রিল ১৫৮০) আলবেনীয় বংশদ্ভূত[১][২] একজন অটোমান গভর্নর ছিলেন যিনি দামেস্ক, রোম, সিভাস, আনাতোলিয়ারুমেলিয়ার উসমানীয় গভর্নর হিসাবে বিভিন্ন পর্যায়ে দায়িত্ব পালন করেছিলেন এবং পরবর্তীকালে ১৫৭৯ সালে সোকোল্লু মেহমেদ পাশা পরবর্তী উসমানীয় সাম্রাজ্যের উজিরে আজম হিসাবে দায়িত্ব পালন করেছিলেন।

সেমসি আহমেদ

৩৬ তম উসমানীয় উজিরে আজম
কাজের মেয়াদ
১২ অক্টোবর ১৫৭৯ – ২৮ এপ্রিল ১৫৮০
সার্বভৌম শাসকতৃতীয় মুরাদ
পূর্বসূরীসোকোল্লু মেহমেদ পাশা
উত্তরসূরীলালা মুস্তাফা পাশা
ব্যক্তিগত বিবরণ
জন্ম১৫৯২
আলনেনিয়া
মৃত্যু২৮ এপ্রিল ১৫৮০
জাতীয়তাঅটোমান
দাম্পত্য সঙ্গীআয়শা হুমাশা সুলতানা
ধর্মসুন্নি ইসলাম
জাতিতত্ত্বআলবেনীয়

জীবনসম্পাদনা

পিতৃগতভাবে, তিনি ছিলেন আলবেনিয়ান। তাঁর মায়ের উৎস অজানা, তবে এটি দাবি করা হয়েছিল যে তিনি খালিদ ইবনে আল-ওয়ালিদ (সাইয়িদা), খ্যাতিমান মুসলিম সেনাপ্রধানের বংশধর ছিলেন। সম্ভবত তাঁর নিজের প্রতিপত্তি বৃদ্ধি করার জন্য বলেছিলেন।[৩] তার স্ত্রী ছিলেন উসমানীয় সুলতান প্রথম সুলাইমানের নাতনি আয়শা হুমাশা সুলতানা[৪]

এই সময়ের রাজকীয় বাসভবন তোপকাপি প্রাসাদ আইনসভায় উত্থাপিত করে, উজিরে আজম হিসাবে, তিনি বিখ্যাত স্থপতি মিমার সিনানকে তাঁর মূল আসনের কাছে কনস্টান্টিনোপলের বসফরাসের তীরে সেমসি পাশা প্রাসাদটির নিকটে একটি মসজিদ নির্মাণ এবং তার সংলগ্ন কমপ্লেক্সের জন্য নিয়োগ করেছিলেন। উজিরে আজম দ্বারা পরিচালিত সবচেয়ে ছোট মসজিদগুলির মধ্যে সেমসি পাশা মসজিদটির ছোট আকার এবং এর জলের সম্মুখভাগের সংমিশ্রনের কারণে এটি শহরের অন্যতম বিখ্যাত মসজিদ। প্রাকৃতিক দৃশ্যের সাথে জৈবিকভাবে মিশ্রিত আর্কিটেকচারে মিমার সিনানের দক্ষতার একটি প্রধান উদাহরণ হিসাবে এটি উল্লেখ করা হয়েছে।[৫]

রুমেলিয়ার বেলারবে (গভর্নর-জেনারেল) থাকাকালীন সেমসি পাশার আমলে এই খবর পাওয়া যায় যে তিনি ১৫৬৫ সালে সোফিয়ার উদ্দেশ্যে রাজধানী ছেড়েছিলেন এবং শোনা যায় যে এই আড়ম্বরপূর্ণ কন্টেন্টিনোপলের লোকেরা তাঁর দৃষ্টিনন্দন পোশাক পরিহিত দর্শনীয় স্থানটি কখনও দেখেনি। যেন 'মহিমা এবং মহিমা'।

আরো দেখুনসম্পাদনা

তথ্যসূত্রসম্পাদনা

  1. Kim Mehmeti। Fara e bimes se keqe। পৃষ্ঠা 64। Shemsi Ahmet Pasha ishte me origjinë shqiptare. U lind në vitin 1492. Del të jetë i shënuar si shqiptar nga i ati, jo na nëna. Qysh në moshë të re, pasi i kishte kryer me sukses mësimet ishte emëruar nëpunës në Oborrin e Sulltan Sylejmanit të Madhërishëm. Ai, në periudha të ndryshme kohore ka shërbyer si guvernator osman në Damasku, Sivash, Anadoll dhe në viset e Rumelisë. 
  2. Danişmend (1971), p. 25. (in Turkish)
  3. Kim Mehmeti। Fara e bimes se keqe। পৃষ্ঠা 64। Nëna e Shemsi Ahmed Pashait, thuhet se ishte me origjinë familjare një pasardhës i drejtpërdrejtë i Halid Ibni Velidit, komandantit të famshëm të ushtrisë islame, i cili pushtoi Sirinë në kohën e profetit Muhamed, në shekullin e 7-të. 
  4. Kim Mehmeti। Fara e bimes se keqe। পৃষ্ঠা 65। Nëna e tij, Aishe Humashah, ishte mbesa e Sulltan Sylejmanit. 
  5. Jorgji Kote। Diplomacia per te gjithe। পৃষ্ঠা 24। Në kohën kur ishte emëruar pranë Vezirir të Madh, Sokolloviq, kishte ngritur Pallatin Topkapi. Ai kishte urdhëruar arkitektin më të njohur të kohës, ( Leonardo Da Vinçin) e Lindjes, mjeshtrin me origjinë shqiptare, Mimar Sinan, që të ndërtonte një xhami në Kompleksin bregdetar të Bosforit, në Konstandinopojë. Xhamia e Shemsi Pashës është njëra ndër xhamitë më të vogla që është porositur nga veziri i madh, por kjo është një nga xhamitë më të njohura në qytet, për shkak të një kombinimi të dimensioneve të saj në miniaturë dhe vendndodhjen e saj ujore. Kjo xhami unikate është përmendur si një karakteristikë krejt e veçantë e mjeshtrit të përkryer të kohës, Mimar Sinan. Ai me gjenialitetin e tij krijues e ndërtues, kishte arritur të lidhte organikisht një përzierje të arkitekturës me peizazhin natyror.